Studenci architektury krajobrazu pomogą odnowić Bartążek

studencki rekonesans w Bartążku
Bartążek, stara warmińska wieś pod Olsztynem ma szansę zyskać nowy blask. Studenci architektury krajobrazu podpowiadają mieszkańcom, jak najlepiej zagospodarować przestrzeń. Powstanie m.in. plaża nad jeziorem i ścieżki spacerowe.

- Od 2014 r. podpowiadamy jak zagospodarować tereny we wsiach uczestniczących w programie „Odnowa wsi”, koordynowanym przez Urząd Marszałkowski w Olsztynie. Do tej pory współpracowaliśmy z mieszkańcami i władzami Żytkiejm, Nowego Monasterzyska, Starego Siedliska, Wójtowa, Kronowa, Kronówka, Ruszajn, Aniołowa, Wojciech, Zalesia oraz (poza programem) Kolna, Wygryn, Wojnowa, W Bartążku przeprowadzimy analizy przestrzenno-krajobrazowe, inwentaryzacje wybranych do projektów miejsc, wywiady środowiskowe, a następnie zaproponujemy konkretne rozwiązania. Prace projektowe to kontynuacja zajęć z przedmiotu ruralistyka. Biorą w nich udział studenci studiów magisterskich kierunku architektura krajobrazu – wyjaśnia dr hab. inż. Agnieszka Jaszczak z Katedry Architektury Krajobrazu Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa UWM.

Dodatkowo studenci zaplanują też tzw. system identyfikacji wsi, wg autorskiego programu dr hab. A. Jaszczak. Polega on na odnalezieniu cech krajobrazowych, przyrodniczych i architektonicznych na wsi oraz nawiązaniu do motywów etnograficznych regionu, a następnie włączeniu ich we wzornik małej architektury, system oznaczeń, punkty informacyjne na wsi. We wspólne planowanie przestrzeni wsi będą zaangażowani również mieszkańcy. 

Projekt zaczął się w semestrze letnim. Na początku marca studenci przeprowadzili wstępne analizy terenowe oraz spotkali się w Bartążku z mieszkańcami oraz sołtysem Przemysławem Piechem, aby uzgodnić kierunki zagospodarowania. W ciągu kilku miesięcy powstaną koncepcje projektowe, a następnie projekty techniczne wraz z kosztorysem.

- W pierwszym etapie zajmiemy się plażą wiejską nad jeziorem. Zaplanujemy tu elementy małej architektury wypoczynkowej, miejsca rekreacyjne, miejsce terapeutyczne (zgodnie z sugestią sołtysa), ścieżki i przejścia, oświetlenie oraz zaproponujemy kompozycje roślinne – mówi dr hab. Jaszczak.

Następnie przyjdzie kolej na teren przy wiejskim stawie. Studenci chcą oczyścić to miejsce, odsłaniając jego walory oraz zaplanować ścieżkę wraz z miejscami rekreacyjnymi i może także stanowiskami dla wędkarzy. Trzecim miejscem jest otoczenie kapliczki i przystanku autobusowego. Tutaj młodzi projektanci planują m.in. ławki i zadaszenie. Wokół kapliczki zostanie posadzona roślinność o symbolice sakralnej.

- Istotne dla nas jest nawiązanie do krajobrazu, który co prawda się zmienia (ze względu na inwestycje deweloperskie na przedmieściach Olsztyna). Zaplanujemy dużo zieleni zgodnie z trendem "powrotu do natury", która nawiązuje do tradycyjnych form i gatunków kojarzących się z krajobrazem wiejskim – opowiada dr hab. A. Jaszczak.

Dokładne koszty wszystkich prac na tym etapie jeszcze nie są znane i będą zależeć od wybranej koncepcji. Dlaczego studenci wybrali Bartążek?

- Co roku szukamy miejscowości, które chciałyby podjąć współpracę w ramach zajęć projektowych z ruralistyki. Czasami miejscowości same zgłaszają się do nas. Tak też było w przypadku Bartążka. W poprzednim semestrze zgłosił się do nas sołtys Bartążka Przemysław Piech z pytaniem o możliwość pomocy w zagospodarowaniu terenów we wsi – wyjaśnia dr hab. Jaszczak.

- Projekty zagospodarowania przestrzeni we wsiach, analizy przestrzenno-krajobrazowe, wzorniki małej architektury powstają co roku. Studenci uczą się w ten sposób nie tylko planowania w tzw. "realu", ale również spotykają się z władzami gmin, konsultują projekty z mieszkańcami, słuchają ich potrzeb, jako przyszłych użytkowników. Myślę, że to pomoże im w nawiązaniu kontaktów w przyszłej pracy, już po uzyskaniu tytułu architekta krajobrazu – podkreśla dr hab. Jaszczak.

Dr hab. Agnieszka Jaszczak prowadzi również zajęcia dotyczące krajobrazu wsi, jako profesor wizytujący na litewskim uniwersytecie Vitautas Magnus University z przedmiotu Zarządzanie krajobrazem, a tożsamość wsi. Zajęcia te prowadzi także dla studentów z Afryki i Azji, głównie z Nigerii, Kongo, Nepalu, Bangladeszu, a także dla studentów z Erasmusa studiujących na tamtejszym uniwersytecie. Współpracuje z uczelniami z zagranicy w zakresie odnowy obszarów wiejskich i rozwoju małych miast (w naszym regionie miast stowarzyszonych w sieci Cittaslow).

mah