Dr hab. inż. Cydzik-Kwiatkowska - laureatką Polskiej Nagrody Inteligentnego Rozwoju

Dr hab. inż. Agnieszka Cydzik-Kwiatkowska, prof. UWM z Katedry Biotechnologii w Ochronie Środowiska na Wydziale Nauk o Środowisku została jedną z laureatek Polskiej Nagrody Inteligentnego Rozwoju.

Prof. Agnieszka Cydzik-Kwiatkowska została wyróżniona za projekt pt. „Tlenowy osad granulowany efektywną technologią oczyszczania ścieków oraz źródłem bioproduktów” finansowany przez Narodowe Centrum Nauki.

– Bardzo się cieszę, że została doceniona praca włożona w badania podstawowe, które są konieczne do optymalizacji parametrów technologicznych procesów oczyszczania ścieków i rozwoju nowych technologii. Jest to efekt pracy zespołowej, którą realizuję razem z koleżankami i kolegami z mojej katedry i wydziału. Ten konkurs i nagroda pokazują, że doceniono badania nakierowane na odzysk cennych substancji z materiałów odpadowych, co jest istotne w dobie ograniczonej dostępności surowców. Zostałam zauważona pośród wielu dobrych polskich naukowców. Ta nagroda jest dla mnie motywacją, żeby prowadzić dalsze badania nad rozwojem technologii granul tlenowych - powiedziała prof. Cydzik-Kwiatkowska odbierając dyplom.

W skład zespołu badawczego prof. Cydzik-Kwiatkowskiej, kierowniczki projektu, wchodzą: prof. dr hab. inż. Irena Wojnowska-Baryła, dr hab. inż. Magdalena Zielińska, dr hab. inż. Dorota Kulikowska, prof. UMW, dr hab. inż. Katarzyna Bernat, dr hab. inż. Zygmunt Mariusz Gusiatin oraz mgr inż. Dawid Nosek. Kortowski zespół zdobył na dofinansowanie w Narodowym Centrum Nauki grant w wysokości ponad 680 tys. zł. Projekt zakończy się w lutym 2020 r.

Badania, które prof. Cydzik-Kwiatkowska prowadzi wraz z zespołem stanowią atrakcyjną alternatywę dla konwencjonalnych systemów oczyszczania ścieków wykorzystujących metodę osadu czynnego lub złóż biologicznych. Atrakcyjną pod względem ekonomicznym i środowiskowym.

W konwencjonalnych oczyszczalniach ścieki trafiające do reaktorów są najczęściej oczyszczane przez mikroorganizmy występujące w postaci luźnych skupisk, tzw. kłaczków osadu czynnego. W reaktorze biologicznym wykorzystującym technologię granul tlenowych, mikroorganizmy przez dobór parametrów eksploatacyjnych reaktora, np. długości cyklu napowietrzania, ilości wymienianych ścieków czy czasu sedymentacji (sedymentacja to oddzielanie biomasy od ścieków) zostają zmuszone do tworzenia kulek, czyli tzw. granul. Jakie są tego zalety?

- Po pierwsze oszczędzamy czas i energęi elektryczną. Bardzo dobre właściwości sedymentacyjne granul powodują, że faza oddzielania ścieków oczyszczonych od biomasy znacząco się skraca. Dzięki temu cały proces oczyszczania ścieków trwający kilka godzin również się skraca. Zamiast używania kilku reaktorów wystarczy nam jeden. Oszczędzamy zatem na kosztach budowy i utrzymania reaktorów. Potrzebujemy dzięki temu o około 20% mniejszej powierzchni pod budowę oczyszczalni. Zastosowanie granul pozwala także na utrzymanie w komorze napowietrzania około 2-3-krotnie wyższego stężenia osadu w porównaniu z systemami z osadem czynnym, co przekłada się na szybsze i lepsze oczyszczanie ścieków – wyjaśnia zalety nowej technologii prof. Cydzik-Kwiatkowska.

Obecnie zespół prof. Cydzik-Kwiatkowskiej bada, jako pierwszy w Polsce, możliwości zagospodarowania osadu granulowanego powstającego po procesie oczyszczania ścieków. Już wiadomo, że ze względu na bogactwo składników, a szczególnie fosforu, stanowi on cenny nawóz. Struktura granul jest bogata w polimery (głównie w formie alginianu), które są testowane jako sorbent do usuwania metali ciężkich z roztworów wodnych. Dodatkowo kortowscy naukowcy określają, ile biogazu i kompostu można uzyskać z osadu granulowanego. Zebrane dane będą stanowić podstawę do projektowania instalacji nowej generacji w oczyszczalniach ścieków. Przyczyni się to do poprawy jakości środowiska. Badania wpisują się także w ideę recyklingu organicznego, czyli odzysku bioproduktów z odpadów.

Za to rozwiązanie prof. Agnieszka Cydzik-Kwiatkowska została nominowana do Polskiej Nagrody Inteligentnego Rozwoju 2019 w kategorii „Naukowiec przyszłości”. Przyznaje ją Centrum Inteligentnego Rozwoju - śląska spółka zajmująca się promocją polskiej nauki. Trzy lata temu taką nagrodę otrzymał obecny premier Mateusz Morawiecki. Od 2018 r. patronat nad nagrodą sprawuje prezes Urzędu Patentowego RP.

Uroczysta gala, na której zostaną ogłoszone nazwiska zwycięzców, odbędzie się w listopadzie podczas IV Forum Inteligentnego Rozwoju w Uniejowie.

Obecnie prof. Cydzik-Kwiatkowska wybiera się na 3-miesięczny staż naukowy na renomowanym Uniwersytecie w Aalborgu w Danii, aby rozwijać swój warsztat badawczy.

Lech Kryszałowicz